Perifere intelligentie

Volgens fysioloog dr. Wim Burgerhout bezit ons lichaam intelligentie waar het brein niet aan te pas komt. Vaak wordt ons lichaam voorgesteld als een top-down georganiseerd systeem, waarin de hersenen bepalen wat er moet gebeuren en de spieren en orgaanstelsels de orders uitvoeren. Maar in werkelijkheid zit ons lichaam veel democratischer in elkaar. Het bezit niet alleen centrale, maar ook perifere intelligentie. Hij beschrijft hoe dit werkt in een reeks artikelen waarvan het eerste deel in SPORTgericht verscheen. Hij stelt: “Het blijkt dat de ‘werkvloer’ heel wat heeft in te brengen. Dat geldt met name voor de spieren. Skeletspieren kunnen rechtstreeks met andere weefsels en organen communiceren en zo allerlei zaken regelen buiten de hersenen om. Deze communicatie komt tot stand door middel van kleine eiwitmoleculen, zogeheten cytokines, die door lichaamscellen worden afgescheiden en zich via de bloedsomloop kunnen verplaatsen.”
De cytokines die door de spieren worden geproduceerd, worden myokines genoemd. Ze worden vooral afgegeven wanneer de spieren actief zijn en dragen ertoe bij dat de orgaanstelsels (o.a. zenuwstelsel, bloedsomloop, immuunsysteem, enzovoort – zie de figuur voor een overzicht) en de spieren zelf bij inspanning goed functioneren en op de langere duur in goede conditie blijven.
Kort samengevat komt de werking van myokines neer op het creëren van een optimaal intern milieu voor inspanning. Maar er zijn ook sterke aanwijzingen dat het regelmatig vrijkomen van myokines de kans op luchtweginfecties vermindert en zelfs de effectiviteit van vaccinaties doet toenemen.
Regelmatig fysieke inspanning loont dus in meerdere opzichten. En daar is geen coördinatie vanuit de ‘directiekamer’ voor nodig!
1.    Burgerhout W (2021). De spier als regelcentrum. Deel 1: Hoe de spieren onze lichaamsfuncties beïnvloeden. SPORTgericht, 75 (1), 2-5.
Het volledige artikel is gratis te lezen op de SPORTgericht-website: http://www.sport-gericht.nl/archief/iton/
Figuur: Belangrijke doelwitorganen en effecten van myokines (bewerkt overgenomen uit: Severinsen & Pedersen, 2020).

Meer neuroweetjes